﻿<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<sbb>
  <domeinen>
    <domein nr="4121" nrvoorganger="" titel="Bouw en infra" crebo="79000" prijsfactor="1.0" OBK_ID="bk:17b41166-ab49-4a56-bcf1-32317da752ef" />
    <domein nr="4122" nrvoorganger="" titel="Afbouw, hout en onderhoud" crebo="79010" prijsfactor="1.0" OBK_ID="bk:3ed67cca-37f6-4d7b-b1eb-872f6671caf7" />
    <domein nr="4123" nrvoorganger="" titel="Techniek en procesindustrie" crebo="79020" prijsfactor="1.0" OBK_ID="bk:c6c55e80-9fae-440b-b50a-4a1f70432734" />
    <domein nr="4124" nrvoorganger="" titel="Ambacht, laboratorium en gezondheidstechniek" crebo="79030" prijsfactor="1.0" OBK_ID="bk:b658110d-0115-4059-9889-cc7cc6369cc7" />
    <domein nr="4125" nrvoorganger="" titel="Media en vormgeving" crebo="79040" prijsfactor="1.0" OBK_ID="bk:2c366888-5642-4262-922d-f84908767235" />
    <domein nr="4126" nrvoorganger="" titel="Informatie en communicatietechnologie" crebo="79050" prijsfactor="1.0" OBK_ID="bk:fd8df586-d10e-4cd2-8ef7-c0c93f0bc5cd" />
    <domein nr="4127" nrvoorganger="" titel="Mobiliteit en voertuigen" crebo="79060" prijsfactor="1.0" OBK_ID="bk:d761bbea-3e5c-4887-89e6-f1129b9c77de" />
    <domein nr="4128" nrvoorganger="" titel="Transport, scheepvaart en logistiek" crebo="79070" prijsfactor="1.0" OBK_ID="bk:9ca10565-ec88-44b7-abc2-582dfdea5abc" />
    <domein nr="4129" nrvoorganger="" titel="Handel en ondernemerschap" crebo="79080" prijsfactor="1.0" OBK_ID="bk:3912477b-4bd1-40ca-aeba-eb7a748728b8" />
    <domein nr="4130" nrvoorganger="" titel="Economie en administratie" crebo="79090" prijsfactor="1.0" OBK_ID="bk:8ce88270-8fc1-41fa-97c0-6a59b66218f7" />
    <domein nr="4131" nrvoorganger="" titel="Veiligheid en sport" crebo="79100" prijsfactor="1.0" OBK_ID="bk:8aa21fc6-4da8-4bdf-9de2-d9e5e707d003" />
    <domein nr="4132" nrvoorganger="" titel="Uiterlijke verzorging" crebo="79110" prijsfactor="1.0" OBK_ID="bk:4c5ca35d-a5b7-4408-af1f-9bbbcf96caa6" />
    <domein nr="4133" nrvoorganger="" titel="Horeca en bakkerij" crebo="79120" prijsfactor="1.0" OBK_ID="bk:bac03586-16fe-4384-98f5-8e0d6845ec72" />
    <domein nr="4134" nrvoorganger="" titel="Toerisme en recreatie" crebo="79130" prijsfactor="1.0" OBK_ID="bk:6bd98aec-fc1a-4732-b1a8-a6e526f153a9" />
    <domein nr="4135" nrvoorganger="" titel="Zorg en welzijn" crebo="79140" prijsfactor="1.0" OBK_ID="bk:750580b3-11c3-46a8-9bc2-dd5a6e7612b6" />
    <domein nr="4136" nrvoorganger="" titel="Voedsel, natuur en leefomgeving" crebo="79160" prijsfactor="1.0" OBK_ID="bk:5e86dc82-1981-48df-bbe5-abd4a9b3767b" />
    <domein nr="4137" nrvoorganger="" titel="Voedsel, natuur en leefomgeving (EZ)" crebo="79150" prijsfactor="1.0" OBK_ID="bk:5e86dc82-1981-48df-bbe5-abd4a9b3767b" />
    <domein nr="7172" nrvoorganger="" titel="Niet toebedeeld aan opleidingsdomein" crebo="" prijsfactor="1.0" OBK_ID="" />
  </domeinen>
  <sectorkamers>
    <sectorkamer nr="5672" nrvoorganger="" titel="Sectorkamer techniek en gebouwde omgeving" />
    <sectorkamer nr="5673" nrvoorganger="" titel="Sectorkamer mobiliteit, transport, logistiek en maritiem" />
    <sectorkamer nr="5674" nrvoorganger="" titel="Sectorkamer zorg, welzijn en sport" />
    <sectorkamer nr="5675" nrvoorganger="" titel="Sectorkamer handel" />
    <sectorkamer nr="5676" nrvoorganger="" titel="Sectorkamer ICT en creatieve industrie" />
    <sectorkamer nr="5677" nrvoorganger="" titel="Sectorkamer voedsel, groen en gastvrijheid" />
    <sectorkamer nr="5678" nrvoorganger="" titel="Sectorkamer zakelijke dienstverlening en veiligheid" />
    <sectorkamer nr="5679" nrvoorganger="" titel="Sectorkamer specialistisch vakmanschap" />
    <sectorkamer nr="5680" nrvoorganger="" titel="Sectorkamer Entree" />
  </sectorkamers>
  <competenties>
    <competentie nr="3084" nrvoorganger="" titel="Beslissen en activiteiten initiëren" code="A" />
    <competentie nr="3085" nrvoorganger="" titel="Aansturen" code="B" />
    <competentie nr="3086" nrvoorganger="" titel="Begeleiden" code="C" />
    <competentie nr="3087" nrvoorganger="" titel="Aandacht en begrip tonen" code="D" />
    <competentie nr="3088" nrvoorganger="" titel="Samenwerken en overleggen" code="E" />
    <competentie nr="3089" nrvoorganger="" titel="Ethisch en integer handelen" code="F" />
    <competentie nr="3090" nrvoorganger="" titel="Relaties bouwen en netwerken" code="G" />
    <competentie nr="3091" nrvoorganger="" titel="Overtuigen en beïnvloeden" code="H" />
    <competentie nr="3092" nrvoorganger="" titel="Presenteren" code="I" />
    <competentie nr="3093" nrvoorganger="" titel="Formuleren en rapporteren" code="J" />
    <competentie nr="3094" nrvoorganger="" titel="Vakdeskundigheid toepassen" code="K" />
    <competentie nr="3095" nrvoorganger="" titel="Materialen en middelen inzetten" code="L" />
    <competentie nr="3096" nrvoorganger="" titel="Analyseren" code="M" />
    <competentie nr="3097" nrvoorganger="" titel="Onderzoeken" code="N" />
    <competentie nr="3098" nrvoorganger="" titel="Creëren en innoveren" code="O" />
    <competentie nr="3099" nrvoorganger="" titel="Leren" code="P" />
    <competentie nr="3100" nrvoorganger="" titel="Plannen en organiseren" code="Q" />
    <competentie nr="3101" nrvoorganger="" titel="Op de behoeften en verwachtingen van de &quot;klant&quot; richten" code="R" />
    <competentie nr="3102" nrvoorganger="" titel="Kwaliteit leveren" code="S" />
    <competentie nr="3103" nrvoorganger="" titel="Instructies en procedures opvolgen" code="T" />
    <competentie nr="3104" nrvoorganger="" titel="Omgaan met verandering en aanpassen" code="U" />
    <competentie nr="3105" nrvoorganger="" titel="Met druk en tegenslag omgaan" code="V" />
    <competentie nr="3106" nrvoorganger="" titel="Gedrevenheid en ambitie tonen" code="W" />
    <competentie nr="3107" nrvoorganger="" titel="Ondernemend en commercieel handelen" code="X" />
    <competentie nr="3108" nrvoorganger="" titel="Bedrijfsmatig handelen" code="Y" />
  </competenties>
  <dossiers>
    <dossier nr="36229" nrvoorganger="5129" titel="Software development" titel_Engels="" versie="Gewijzigd 2024" referentievorigeversie="5129" status="Vastgesteld" referentiedomein="4126" wettelijkeberoepsvereisten="Nee" brancheverbijzonderingen="" positief_advies_toetsingskamer="Ja">
      <dossiercrebos>
        <dossiercrebo ministerie="OCW" prijsfactor="1,10" Geldig_vanaf="01-08-2024" Datum_einde_instroom="" Datum_einde_opleiding="">23399</dossiercrebo>
      </dossiercrebos>
      <kennisenvaardigheden>
        <kennisofvaardigheid nr="1493754" nrvoorganger="1323436" soortwijziging="Gewijzigd" titel="Heeft specialistische kennis van programmeertalen (syntax en semantiek)" />
        <kennisofvaardigheid nr="1493750" nrvoorganger="1323431" soortwijziging="Gewijzigd" titel="Heeft brede kennis van ontwikkelingen op het gebied van software-development-tools, zoals artificial intelligence, DevOps en metadata" />
        <kennisofvaardigheid nr="1511976" nrvoorganger="" soortwijziging="Nieuw" titel="Heeft specialistische kennis van versiebeheertools, zoals GIT, GIThub, PlasticSCM, SVN en AzureDevOps" />
        <kennisofvaardigheid nr="1493755" nrvoorganger="1323432" soortwijziging="Gewijzigd" titel="Heeft brede kennis van de relevante risico’s van het maken van software in de context van het vakgebied" />
        <kennisofvaardigheid nr="1493756" nrvoorganger="1323433" soortwijziging="Gewijzigd" titel="Heeft specialistische kennis van softwareontwikkelingsprogramma’s en -tools, zoals IDE’s en AI-tools" />
        <kennisofvaardigheid nr="1493751" nrvoorganger="1324799" soortwijziging="Gewijzigd" titel="Heeft kennis van ontwikkelingen op het vlak van ICT-infrastructuur en devices, zoals '...as a service' (SaaS, IaaS, PaaS), cloud, en de consequenties hiervan voor software development" />
        <kennisofvaardigheid nr="1493748" nrvoorganger="1323439" soortwijziging="Identiek" titel="Heeft brede kennis van cyber security en bedreigingen van netwerken en systemen" />
        <kennisofvaardigheid nr="1493749" nrvoorganger="1323438" soortwijziging="Gewijzigd" titel="Heeft brede kennis van relevante wetgeving op het gebied van privacy, copyright en auteursrecht, toegankelijkheid en computercriminaliteit" />
        <kennisofvaardigheid nr="1493753" nrvoorganger="1324399" soortwijziging="Identiek" titel="Heeft specialistische kennis van de principes van object oriented programming  (OOP), waaronder encapsulation, modularity, inheritance, polymorphism" />
        <kennisofvaardigheid nr="1493758" nrvoorganger="1323434" soortwijziging="Gewijzigd" titel="Heeft specialistische kennis van softwareontwikkelingstechnieken, zoals OOP, ECS en functioneel programmeren" />
        <kennisofvaardigheid nr="1493759" nrvoorganger="1323437" soortwijziging="Gewijzigd" titel="Heeft kennis van licenties en gebruiksrechten" />
        <kennisofvaardigheid nr="1493761" nrvoorganger="1323446" soortwijziging="Gewijzigd" titel="Kan diagrammen lezen, interpreteren en maken, zoals UML en ERD" />
        <kennisofvaardigheid nr="1493763" nrvoorganger="1323443" soortwijziging="Gewijzigd" titel="Kan relevante programmeertalen voor softwareontwikkeling toepassen (syntax en semantiek)" />
        <kennisofvaardigheid nr="1493764" nrvoorganger="1323448" soortwijziging="Gewijzigd" titel="Kan relevante softwareontwikkelingsmethodieken toepassen, zoals iteratief of incrementeel" />
        <kennisofvaardigheid nr="1493765" nrvoorganger="1323449" soortwijziging="Gewijzigd" titel="Kan relevante softwareontwikkelingsprogramma’s en -tools toepassen, zoals IDE’s en AI-tools" />
        <kennisofvaardigheid nr="1493766" nrvoorganger="1323450" soortwijziging="Gewijzigd" titel="Kan relevante softwareontwikkelingstechnieken toepassen, zoals object georiënteerd programmeren, ECS en functioneel programmeren" />
        <kennisofvaardigheid nr="1493767" nrvoorganger="1323451" soortwijziging="Identiek" titel="Kan gegevensverzamelingen omzetten in andere structuren" />
        <kennisofvaardigheid nr="1493769" nrvoorganger="1323445" soortwijziging="Gewijzigd" titel="Kan ontwerpeisen interpreteren en toepassen" />
        <kennisofvaardigheid nr="1493772" nrvoorganger="1323455" soortwijziging="Gewijzigd" titel="Kan technieken voor informatiebeveiliging toepassen, zoals SSDLC en OWASP" />
        <kennisofvaardigheid nr="1493773" nrvoorganger="1323452" soortwijziging="Gewijzigd" titel="Kan versiebeheer toepassen" />
        <kennisofvaardigheid nr="1493774" nrvoorganger="1323447" soortwijziging="Gewijzigd" titel="Kan conform wetgeving en geldende bedrijfsnormen werken op het gebied van privacy, intellectueel eigendomsrecht, toegankelijkheid en computercriminaliteit" />
        <kennisofvaardigheid nr="1511977" nrvoorganger="" soortwijziging="Nieuw" titel="Heeft brede kennis van een projectmethodiek" />
        <kennisofvaardigheid nr="1493760" nrvoorganger="1326069" soortwijziging="Gewijzigd" titel="Heeft brede kennis van de verschillende rollen waarmee een projectteam werkt" />
        <kennisofvaardigheid nr="1509485" nrvoorganger="" soortwijziging="Nieuw" titel="Kan duidelijk en bondig formuleren" />
        <kennisofvaardigheid nr="1510504" nrvoorganger="" soortwijziging="Nieuw" titel="Kan verschillende rollen binnen een projectteam innemen" />
        <kennisofvaardigheid nr="1509486" nrvoorganger="" soortwijziging="Nieuw" titel="Kan vaktaal hanteren en verduidelijken (voor toehoorders)" />
        <kennisofvaardigheid nr="1493762" nrvoorganger="1323442" soortwijziging="Gewijzigd" titel="Kan met betrokkenen communiceren over werkzaamheden en ontwikkelingen in het werkveld" />
        <kennisofvaardigheid nr="1493768" nrvoorganger="1323444" soortwijziging="Gewijzigd" titel="Kan gesprekstechnieken hanteren" />
        <kennisofvaardigheid nr="1493770" nrvoorganger="1323454" soortwijziging="Gewijzigd" titel="Kan presentatietechnieken hanteren" />
        <kennisofvaardigheid nr="1493771" nrvoorganger="1323453" soortwijziging="Gewijzigd" titel="Kan projectmatig werken volgens een projectmethodiek" />
        <kennisofvaardigheid nr="1493775" nrvoorganger="1324800" soortwijziging="Gewijzigd" titel="Kan een keuze onderbouwen met inachtname van de belangen van eindgebruikers" />
        <kennisofvaardigheid nr="1493776" nrvoorganger="1324801" soortwijziging="Gewijzigd" titel="Kan werken volgens afgesproken softwareontwikkelingsmethodieken" />
        <kennisofvaardigheid nr="1509487" nrvoorganger="" soortwijziging="Nieuw" titel="Kan reflecteren op kennis en handelen van zichzelf en het team" />
        <kennisofvaardigheid nr="1509488" nrvoorganger="" soortwijziging="Nieuw" titel="Kan problemen signaleren en oplossingsgericht daarop handelen" />
      </kennisenvaardigheden>
      <categoriekennisenvaardigheden />
      <voorblad titel="Voorblad">
        <omschrijving>
          <penvoerder>
            <sectorkamer referentie="5676" />
          </penvoerder>
          <verantwoording>
            <vaststellingsinformatie>
              <vastgestelddoor>Sectorkamer ICT &amp; Creatieve industrie</vastgestelddoor>
              <vastgesteldop>12-09-2023</vastgesteldop>
              <vastgesteldte>Zoetermeer</vastgesteldte>
            </vaststellingsinformatie>
          </verantwoording>
        </omschrijving>
      </voorblad>
      <inleiding titel="Inleiding">
        <omschrijving><![CDATA[<labeltext>
                                          &lt;h1&gt;Leeswijzer&lt;/h1&gt;
      &lt;p&gt;Het kwalificatiedossier voor het middelbaar beroepsonderwijs geeft weer wat de beginnend beroepsbeoefenaar moet kennen en kunnen aan het einde van de mbo - opleiding.&lt;/p&gt;
      &lt;h2&gt;Opbouw dossier&lt;/h2&gt;
      &lt;p&gt;Dit kwalificatiedossier bevat de kwalificatie - eisen voor één of meerdere mbo -beroepen en bestaat uit:&lt;/p&gt;
      1.	Het basisdeel (B), dat gevormd wordt door: &lt;br&gt;
&lt;ol&gt; &lt;li type="a"&gt;De beroepsspecifieke onderdelen. Dit betreft gemeenschappelijke kerntaken en werkprocessen voor het gehele kwalificatie - dossier (met eventueel aanvullende eisen per profiel).&lt;/li&gt;
&lt;li type="a"&gt;De generieke onderdelen. De generieke onderdelen zijn door de landelijke overheid geformuleerd. Het betreft de onderdelen:&lt;/li&gt;
            &lt;ul&gt;&lt;li type="1"&gt;Nederlandse taal;&lt;/li&gt;
            &lt;li type="1"&gt;rekenen;&lt;/li&gt;
            &lt;li type="1"&gt;loopbaan en burgerschap;&lt;/li&gt;
            &lt;li type="1"&gt;voor zover het niveau 4 betreft: Engels.&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt;&lt;/ol&gt;&lt;br&gt;&lt;/li&gt;
&lt;p&gt;2.	Het profieldeel (P). Profielen bestaan uit kerntaken (K ) en werkprocessen (W) waarop de kwalificaties in dit kwalificatiedossier van elkaar verschillen. &lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Het kwalificatiedossier bevat een verwijzing naar het keuzedeel (D). Het keuzedeel vergroot de arbeidsmarktkansen van de mbo - student of vergemakkelijkt de doorstroom naar een vervolgstudie. Het vormt als het ware een ‘plus’ op het diploma. Het keuzedeel is dan ook geen onderdeel van de kwalificatie - eis, maar wordt wel op het diploma vermeld.&lt;/p&gt;
            &lt;h2&gt;Taal en rekenen&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;De generieke eisen voor taal en rekenen zijn benoemd in het basisdeel. Als sprake is van beroepsspecifieke taal- en rekeneisen is dit aangegeven in de kolom ‘vakkennis en vaardigheden’. Daarnaast kan in de kolom ‘gedrag’ een extra verduidelijking aangegeven zijn hoe deze beroepsspecifieke taal- en rekeneisen worden ingezet in een werkproces.&lt;/p&gt;
&lt;h2&gt;Verantwoordingsinformatie&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Aanvullende (verantwoordings-)informatie bij dit kwalificatiedossier is te vinden op www.kwalificatiesmbo.nl. Deze informatie is geen onderdeel van het kwalificatiedossier.&lt;/p&gt;
            
        </labeltext>]]></omschrijving>
      </inleiding>
      <basis titel="Basisdeel">
        <typeringberoepengroep titel="Typering van de beroepengroep">
          <context>
            <omschrijving><![CDATA[De Software developer werkt in vrijwel alle sectoren van de economie, zoals de brede ICT-sector, game-industrie, de creatieve sector, de logistieke sector, de mobiliteitsbranche, de maakindustrie, de zorg en nog veel meer. Veelal is de beginnend beroepsbeoefenaar werkzaam in het midden- en kleinbedrijf. Software ontwikkeling speelt zich af bij een diversiteit aan bedrijven en instellingen in vrijwel alle sectoren van de economie. Deze kunnen zowel nationaal als internationaal georiënteerd zijn. De beginnend beroepsbeoefenaar kan werkzaam zijn bij zowel klein-, midden- als het grootbedrijf, profit als non-profit organisaties, (commerciële) bedrijven en (semi-)overheden. Afhankelijk van de omvang en/of inrichting van de organisatie vinden de werkzaamheden van de Software developer plaats binnen een (multidisciplinair) ontwikkelteam.

De beginnend beroepsbeoefenaar houdt zich in het werk voornamelijk bezig met software development. De software kan op verschillende devices draaien en kan betrekking hebben op een complexe (fysieke of virtuele) IT-infrastructuur. De beginnend beroepsbeoefenaar stemt eisen en wensen af op de (on)mogelijkheden van de IT-infrastructuur en/of devices, realiseert de softwarematige oplossingen en schakelt eventueel meer gespecialiseerde professionals in.

Bij software development kan gedacht worden aan gamedevelopment, back-end en/of web development, of software-development in een medische, of andere specialistische context. Ook is app-ontwikkeling mogelijk voor diverse (mobile) devices. Door robotica, Internet-of-Things en smart technology kan software development een sterke elektrotechnische component bevatten. Processen worden door middel van software steeds verder geautomatiseerd bijvoorbeeld in de industrie, maar ook binnen dienstverlenende bedrijven, waarbij algoritmes, netwerktechnologie en datastructuren een steeds grotere rol spelen. Het vakgebied kan gaan van werken met high-level tools/languages (low-code no-code, mensgericht) tot low-level tools/languages (dicht op de hardware). Verder wordt het steeds belangrijker dat software voldoet aan toegankelijkheidseisen, dat wil zeggen voor groepen met visuele, cognitieve, motorische of auditieve beperkingen. De toepassing van software en de mogelijke contexten zijn met andere woorden zeer divers. Hetzelfde geldt voor de principes van security en privacy: deze zijn in alle contexten van software development aanwezig, steeds op een andere manier van toepassing, en verschillend in intensiteit en toepasbaarheid.]]></omschrijving>
          </context>
          <beroepshouding>
            <omschrijving><![CDATA[De Software developer is klantgericht, kritisch, analytisch, inventief en flexibel. Daarnaast kan de beginnend beroepsoefenaar goed samenwerken in multidisciplinaire teams én communiceren met mensen op alle niveaus. De software developer werkt nauwkeurig, heeft doorzettingsvermogen en kan goed omgaan met tijdsdruk. Het juist interpreteren van gegevens is voor de Software developer van groot belang, evenals probleemoplossend en bedrijfsgericht denken. De Software developer moet initiatief kunnen nemen en goed onderbouwd kunnen adviseren en organiseren binnen de richtlijnen van het bedrijf.

Software ontwikkeling is een specialistisch vak. Desondanks dient de Software  developer  zich  heel  breed  te oriënteren als het gaat om kennis en vaardigheden (zoals werkmethodieken, programmeertalen en de diverse informatiesystemen en platformen waar de programmatuur werkend moet  zijn). Bovendien  moet de beginnend beroepsoefenaar  breed onderlegd zijn daar waar het gaat om de enorme diversiteit aan mogelijke software en devices. Denk hierbij aan het ontwikkelen van webbased software, websites, toepassingssoftware, games en andere entertainmentsoftware en media-uitingen. De beginnend beroepsoefenaar is breed onderlegd met de voor de sector belangrijke ondersteunende kennis.

De Software developer werkt (samen of alleen) aan het realiseren van software. De eindverantwoordelijkheid voor het eindproduct ligt vaak bij de projectleider of leidinggevende. In veel gevallen wordt er samengewerkt met andere disciplines, zoals andere developers en designers. Gedurende het ontwikkelproces heeft de beginnend beroepsoefenaar regelmatig contact met de opdrachtgever/ leidinggevende/ belanghebbenden, wat specifieke eisen stelt aan communicatieve vaardigheden.

Het is van essentieel belang dat de Software developer de privacy van klanten, opdrachtgevers, en van alle (toekomstige) gebruikers van de software beschermt. Daarnaast moet software veilig zijn en beschermd zijn tegen oneigenlijk of crimineel gebruik.]]></omschrijving>
          </beroepshouding>
          <resultaatvanhetberoep>
            <omschrijving><![CDATA[Het beroepsresultaat is werkende software, passend bij de beoogde doelgroep(en). Deze is tot stand gekomen in samenwerking met anderen en met gebruik van relevante methoden en technieken en voldoet aan de met de opdrachtgever/ leidinggevende/ belanghebbenden overeengekomen eisen.]]></omschrijving>
          </resultaatvanhetberoep>
        </typeringberoepengroep>
        <basistaken titel="Beroepsspecifieke onderdelen">
          <basiskerntaken>
            <kerntaak nr="1493780" nrvoorganger="1321386" soortwijziging="Gewijzigd" titel="Realiseert software" hoofdstuk="B1-K1">
              <complexiteit><![CDATA[De complexiteit wordt bepaald door de aard en diversiteit van mogelijke opdrachten, waarbij de beginnend beroepsbeoefenaar zich telkens moet inleven in de specifieke context waarvoor die deze software realiseert. Andere complicerende factoren zijn de eisen en wensen van opdrachtgevers, diversiteit in mogelijke programmeertalen, de technische (on)mogelijkheden van de IT-infrastructuur en/of devices waarop de software moet kunnen draaien. Vaak is sprake van grote tijdsdruk.
De diversiteit van opdrachten is groot, maar het programmeren vraagt ook een zekere routinematigheid, vanwege de vaste structuur (syntax) en interpretatie/betekenis (semantiek) van toe te passen programmeertalen. Abstract kunnen denken, probleemoplossend vermogen, analytische vaardigheden en uiteraard het kunnen programmeren, zijn benodigde vaardigheden. Dit betekent dat de beginnend beroepsbeoefenaar in staat moet zijn om het bredere kader te doorzien en hierbinnen oplossingsgericht te werk te gaan en daarbij creatieve en analytische vermogens aan te spreken in het formuleren van oplossingen en problemen op zo’n manier dat hierbij computersystemen benut kunnen worden.
De beginnend beroepsbeoefenaar heeft brede kennis over ontwikkelingsmethodieken, en kan deze kennis toepassen. Verder heeft de beginnend beroepsbeoefenaar kennis van het niveau van security en privacy die past bij diens vakgebied. Het realiseren van software vergt inschattingsvermogen om de workload van verschillende projecten tegelijk te kunnen inschatten en afhandelen, wat het werk complex maakt. Het afbreukrisico is groot, fouten in de software kunnen leiden tot ongewenste resultaten van vaak moeilijk te voorziene proporties.]]><complexiteitperprofiel /></complexiteit>
              <verantwoordelijkheid><![CDATA[De beginnend beroepsbeoefenaar werkt zelfstandig aan het realiseren van software en is verantwoordelijk voor diens eigen deeltaken. In veel gevallen werkt de beginnend beroepsbeoefenaar samen met collega's, in (multidisciplinaire) projectteams en met opdrachtgevers/leidinggevende/belanghebbenden. Indien nodig schakelt de beginnend beroepsbeoefenaar collega's en/of derden ter ondersteuning in om de software te realiseren. De eindverantwoordelijkheid voor het eindproduct ligt vaak bij een projectleider of leidinggevende. In sommige gevallen, vaak bij kleinere projecten, is de beginnend beroepsbeoefenaar zelf eindverantwoordelijk.]]><verantwoordelijkheidperprofiel /></verantwoordelijkheid>
              <vakkennisenvaardigheden>
                <ref-kennisofvaardigheid referentie="1493750" />
                <ref-kennisofvaardigheid referentie="1493759" />
                <ref-kennisofvaardigheid referentie="1493749" />
                <ref-kennisofvaardigheid referentie="1493748" />
                <ref-kennisofvaardigheid referentie="1493751" />
                <ref-kennisofvaardigheid referentie="1493754" />
                <ref-kennisofvaardigheid referentie="1511976" />
                <ref-kennisofvaardigheid referentie="1493755" />
                <ref-kennisofvaardigheid referentie="1493756" />
                <ref-kennisofvaardigheid referentie="1493753" />
                <ref-kennisofvaardigheid referentie="1493758" />
                <ref-kennisofvaardigheid referentie="1493763" />
                <ref-kennisofvaardigheid referentie="1493769" />
                <ref-kennisofvaardigheid referentie="1493761" />
                <ref-kennisofvaardigheid referentie="1493774" />
                <ref-kennisofvaardigheid referentie="1493764" />
                <ref-kennisofvaardigheid referentie="1493765" />
                <ref-kennisofvaardigheid referentie="1493766" />
                <ref-kennisofvaardigheid referentie="1493767" />
                <ref-kennisofvaardigheid referentie="1493773" />
                <ref-kennisofvaardigheid referentie="1493772" />
                <vakkennisenvaardighedenperprofiel />
                <vakkennisenvaardigheden_met_categorie />
              </vakkennisenvaardigheden>
              <basiswerkprocessen>
                <werkproces nr="1493781" nrvoorganger="1323376" soortwijziging="Gewijzigd" titel="Stemt opdracht af, plant werkzaamheden en bewaakt de voortgang" hoofdstuk="B1-K1-W1">
                  <werkprocesomschrijving><![CDATA[De beginnend beroepsbeoefenaar stemt af met de opdrachtgever/ leidinggevende/ belanghebbenden (vanuit een functioneel ontwerp) wat er ontwikkeld moet worden, welke doelen behaald moeten worden, en wanneer het klaar moet zijn. Tijdens het ontwikkelproces houdt de beginnend beroepsbeoefenaar bij wat is gedaan, welke taken nog uitgevoerd moeten worden en gaat na of de planning in gevaar komt. De beginnend beroepsbeoefenaar meldt opdrachtgever/ leidinggevende/ belanghebbenden wanneer doelen en/of planning niet worden gehaald en zoekt in overleg naar een (tussen)oplossing.]]><werkprocesomschrijvingperprofiel /></werkprocesomschrijving>
                  <werkprocesresultaat><![CDATA[Doelen en planning zijn afgestemd met de opdrachtgever/leidinggevende/belanghebbenden. De voortgang is bewaakt.

]]><werkprocesresultaatperprofiel /></werkprocesresultaat>
                  <werkprocesgedrag><![CDATA[De beginnend beroepsbeoefenaar:
- stemt zorgvuldig doelen en planning af met opdrachtgever/ leidinggevende/ belanghebbenden en vraagt door totdat alles duidelijk is.
- trekt logische conclusies uit de beschikbare informatie over de benodigde werkzaamheden en eventuele risico's.
- stelt realistische doelen, prioriteiten en een realistisch tijdspad op voor de te realiseren software(onderdelen).
- bewaakt nauwlettend de gestelde doelen en planning.]]><werkprocesgedragperprofiel /></werkprocesgedrag>
                  <werkprocescompetenties>
                    <competentie referentie="3088" />
                    <competentie referentie="3096" />
                    <competentie referentie="3100" />
                    <competentie referentie="3097" />
                    <werkprocescompetentiesperprofiel />
                  </werkprocescompetenties>
                </werkproces>
                <werkproces nr="1493782" nrvoorganger="1323377" soortwijziging="Gewijzigd" titel="Maakt een technisch ontwerp voor software" hoofdstuk="B1-K1-W2">
                  <werkprocesomschrijving><![CDATA[De beginnend beroepsbeoefenaar maakt een (deel)ontwerp dat aansluit op de geformuleerde eisen en wensen. Op basis van de informatie uit de opdracht en planning zet de beginnend beroepsbeoefenaar alternatieven voor het ontwerp naast elkaar en werkt het meest kansrijke alternatief/de meest kansrijke alternatieven uit. Bij het ontwerpen houdt de beginnend beroepsbeoefenaar rekening met de ontwikkelomgeving, programmeertaal en/of techniek. Bij het (deel)ontwerp houdt de beginnend beroepsbeoefenaar rekening met eisen rond efficiëntie, toegankelijkheid, privacy, ethiek en veiligheid.]]><werkprocesomschrijvingperprofiel /></werkprocesomschrijving>
                  <werkprocesresultaat><![CDATA[Het (deel)ontwerp sluit aan op de geformuleerde eisen en wensen.]]><werkprocesresultaatperprofiel /></werkprocesresultaat>
                  <werkprocesgedrag><![CDATA[De beginnend beroepsbeoefenaar:
- beargumenteert met steekhoudende argumenten de gemaakte keuzes in het ontwerp die past bij de praktijkrichting (zoals bijv. efficiëntie, structuur, design patterns, toegankelijkheid).
- controleert of het ontwerp voldoet aan de gestelde eisen en wensen en doet indien nodig voorstellen om het ontwerp aan te passen.
- volgt de geldende protocollen en regelgeving rondom privacy, toegankelijkheid,  ethiek en veiligheid van de software nauwgezet op en laat dit in het ontwerp zien.

]]><werkprocesgedragperprofiel /></werkprocesgedrag>
                  <werkprocescompetenties>
                    <competentie referentie="3094" />
                    <competentie referentie="3103" />
                    <competentie referentie="3101" />
                    <werkprocescompetentiesperprofiel />
                  </werkprocescompetenties>
                </werkproces>
                <werkproces nr="1493783" nrvoorganger="1323378" soortwijziging="Gewijzigd" titel="Realiseert (onderdelen van) software" hoofdstuk="B1-K1-W3">
                  <werkprocesomschrijving><![CDATA[De beginnend beroepsbeoefenaar werkt aan het ontwikkelen van (onderdelen van) software voor het (deel)ontwerp. De beginnend beroepsbeoefenaar programmeert de software. De beginnend beroepsbeoefenaar schrijft de benodigde code en integreert waar nodig (aangeleverde) assets zoals bijvoorbeeld video, mediamateriaal, bibliotheken, code van anderen. De beginnend beroepsbeoefenaar brengt logica, overzicht en efficiëntie aan in objecten, klassen en/of onderlinge relaties. De beginnend beroepsbeoefenaar controleert of het werk voldoet aan gangbare code conventies en eisen rond efficiëntie, privacy, veiligheid en toegankelijkheid.]]><werkprocesomschrijvingperprofiel /></werkprocesomschrijving>
                  <werkprocesresultaat><![CDATA[De software werkt en voldoet aan de opdracht, het ontwerp en de geldende code conventies.]]><werkprocesresultaatperprofiel /></werkprocesresultaat>
                  <werkprocesgedrag><![CDATA[De beginnend beroepsbeoefenaar: 
- kiest de juiste materialen en middelen (gebruikersinterface, software/softwaretools - editors en compilers) en gebruikt deze effectief.
- hanteert de code conventies volgens de voorgeschreven wijze.
- realiseert software die netjes en goed leesbaar is.
- realiseert de software nauwgezet conform de eisen uit opdracht en ontwerp.
- presteert onder (tijds)druk en/of in een stressvolle omgeving effectief en productief.
- werkt in het geval van integratie van assets samen met andere betrokkenen en stemt met hen een heldere taakverdeling af.
- beargumenteert met steekhoudende argumenten de gemaakte keuzes in de realisatie die past bij de praktijkrichting (zoals bijv. efficiëntie, structuur, design patterns, toegankelijkheid).
]]><werkprocesgedragperprofiel /></werkprocesgedrag>
                  <werkprocescompetenties>
                    <competentie referentie="3088" />
                    <competentie referentie="3094" />
                    <competentie referentie="3102" />
                    <competentie referentie="3103" />
                    <competentie referentie="3105" />
                    <werkprocescompetentiesperprofiel />
                  </werkprocescompetenties>
                </werkproces>
                <werkproces nr="1493784" nrvoorganger="1323379" soortwijziging="Gewijzigd" titel="Test software" hoofdstuk="B1-K1-W4">
                  <werkprocesomschrijving><![CDATA[De beginnend beroepsbeoefenaar maakt testscenario’s voor het testen van de gerealiseerde software. De beginnend beroepsbeoefenaar kiest een passende testvorm, zoals eigen test van software, unit tests, integratietest, acceptatietest en kiest een passende testmethodiek. De beginnend beroepsbeoefenaar bepaalt wat nodig is voor het testen, zoals bijvoorbeeld de testomgeving, middelen en test data. Vervolgens voert de beginnend beroepsbeoefenaar de test(s) uit. De beginnend beroepsbeoefenaar interpreteert de bevindingen en trekt conclusies.

]]><werkprocesomschrijvingperprofiel /></werkprocesomschrijving>
                  <werkprocesresultaat><![CDATA[De testactiviteiten zijn correct uitgevoerd en er zijn plausibele conclusies getrokken.
]]><werkprocesresultaatperprofiel /></werkprocesresultaat>
                  <werkprocesgedrag><![CDATA[De beginnend beroepsbeoefenaar: 
- voert snel, correct en adequaat de testactiviteiten uit.
- interpreteert de testresultaten en trekt logische conclusies.
- legt testresultaten en conclusies nauwkeurig, duidelijk en conform bedrijfs- of beroepsstandaarden vast.
- houdt rekening met de behoeften van de eindgebruikers tijdens het testen.

]]><werkprocesgedragperprofiel /></werkprocesgedrag>
                  <werkprocescompetenties>
                    <competentie referentie="3093" />
                    <competentie referentie="3094" />
                    <competentie referentie="3096" />
                    <competentie referentie="3103" />
                    <werkprocescompetentiesperprofiel />
                  </werkprocescompetenties>
                </werkproces>
                <werkproces nr="1493785" nrvoorganger="1323380" soortwijziging="Gewijzigd" titel="Doet verbetervoorstellen voor de software" hoofdstuk="B1-K1-W5">
                  <werkprocesomschrijving><![CDATA[De beginnend beroepsbeoefenaar interpreteert wensen, reacties, testresultaten en/of meldingen van opdrachtgever/ leidinggevende/ belanghebbenden voor het aanpassen van (onderdelen van) software, voor software in ontwikkeling of voor software die moet worden aangepast. De beginnend beroepsbeoefenaar vertaalt dit in een voorstel voor verbetering van de software. Daarbij stemt  de beginnend beroepsbeoefenaar met opdrachtgever/ leidinggevende/ belanghebbenden af welke werkzaamheden moeten worden uitgevoerd en wanneer dit gebeurt.]]><werkprocesomschrijvingperprofiel /></werkprocesomschrijving>
                  <werkprocesresultaat><![CDATA[Voorstellen voor verbetering van de software zijn afgestemd met de opdrachtgever/ leidinggevende/ belanghebbenden.]]><werkprocesresultaatperprofiel /></werkprocesresultaat>
                  <werkprocesgedrag><![CDATA[De beginnend beroepsbeoefenaar:
- analyseert systematisch alle beschikbare informatiebronnen voor de aan te passen software.
- toont technisch inzicht en abstractievermogen bij het interpreteren en vertalen van wensen, reacties, testresultaten en/of meldingen van opdrachtgever/ leidinggevende/ belanghebbenden naar realiseerbare verbetervoorstellen.
- stemt met opdrachtgever/ leidinggevende/ belanghebbenden duidelijk af welke werkzaamheden benodigd zijn, evenals een haalbare planning.
]]><werkprocesgedragperprofiel /></werkprocesgedrag>
                  <werkprocescompetenties>
                    <competentie referentie="3088" />
                    <competentie referentie="3096" />
                    <competentie referentie="3100" />
                    <competentie referentie="3094" />
                    <werkprocescompetentiesperprofiel />
                  </werkprocescompetenties>
                </werkproces>
              </basiswerkprocessen>
            </kerntaak>
            <kerntaak nr="1493786" nrvoorganger="1323381" soortwijziging="Gewijzigd" titel="Voert ICT-projecten uit" hoofdstuk="B1-K2">
              <complexiteit><![CDATA[De complexiteit wordt bepaald door de aard en diversiteit van mogelijke opdrachten. Om software te realiseren dient de beginnend beroepsoefenaar zich telkens in te leven in de specifieke context en doelgroepen waar software voor wordt ontwikkeld. Dit betreft ook de belangen van de eindgebruikers, die goed in beeld moeten zijn. Andere complicerende factoren zijn het werken in wisselende vaak multidisciplinaire projectteams en/of ontwikkelteams en het werken onder tijdsdruk. Het samenwerken binnen de organisatie is veelal niet routinematig. Het samenwerken in een organisatie vereist van de beginnend beroepsbeoefenaar specifieke vaardigheden omtrent het voeren van relevante gesprekken, samenwerken en het kunnen presenteren van de oplevering. De beginnend beroepsbeoefenaar moet gestructureerd en navolgbaar kunnen werken. Daarnaast moet de beginnend beroepsbeoefenaar kunnen werken met in achtneming van eisen omtrent security en privacy in het belang van de organisatie, duurzaamheid, toegankelijkheid en circulariteit. De afwisseling en de afstemming van verschillende werkstijlen, werktempo's, werkniveau’s en werkcontexten op elkaar is wat het werk complex maakt. ]]><complexiteitperprofiel /></complexiteit>
              <verantwoordelijkheid><![CDATA[De beginnend beroepsbeoefenaar werkt samen met collega’s en/of met projectleiders, bijvoorbeeld in (multidisciplinaire) projectteams en/of ontwikkelteams. Binnen de organisatie heeft die een eigen rol en eigen taken, waaraan die zelfstandig werkt (met inachtname van het werk en de voortgang van anderen). De eindverantwoordelijkheid voor het eindproduct ligt vaak bij de projectleider of leidinggevende.]]><verantwoordelijkheidperprofiel /></verantwoordelijkheid>
              <vakkennisenvaardigheden>
                <ref-kennisofvaardigheid referentie="1493760" />
                <ref-kennisofvaardigheid referentie="1493762" />
                <ref-kennisofvaardigheid referentie="1493768" />
                <ref-kennisofvaardigheid referentie="1493771" />
                <ref-kennisofvaardigheid referentie="1493770" />
                <ref-kennisofvaardigheid referentie="1509485" />
                <ref-kennisofvaardigheid referentie="1509486" />
                <ref-kennisofvaardigheid referentie="1493775" />
                <ref-kennisofvaardigheid referentie="1493776" />
                <ref-kennisofvaardigheid referentie="1509487" />
                <ref-kennisofvaardigheid referentie="1509488" />
                <ref-kennisofvaardigheid referentie="1510504" />
                <ref-kennisofvaardigheid referentie="1511977" />
                <ref-kennisofvaardigheid referentie="1493760" />
                <vakkennisenvaardighedenperprofiel />
                <vakkennisenvaardigheden_met_categorie />
              </vakkennisenvaardigheden>
              <basiswerkprocessen>
                <werkproces nr="1493787" nrvoorganger="1323382" soortwijziging="Gewijzigd" titel="Werkt samen in een projectteam" hoofdstuk="B1-K2-W1">
                  <werkprocesomschrijving><![CDATA[De beginnend beroepsbeoefenaar werkt samen met de leidinggevende en/of het projectteam, collega’s binnen de eigen organisatie en/of  relevante  belanghebbenden.  De  beginnend  beroepsbeoefenaar informeert desgevraagd over de eigen werkzaamheden en resultaten, informeert naar het handelen van anderen, draagt ideeën, oplossingen of meningen aan en neemt deze in ontvangst. Uitdagingen en knelpunten worden gemeld, indien nodig vraagt de beginnend beroepsoefenaar om advies of hulp. De software developer maakt werkafspraken met de leidinggevende, collega's en/of het projectteam en houdt zich aan de afspraken en geldende normen van de organisatie.]]><werkprocesomschrijvingperprofiel /></werkprocesomschrijving>
                  <werkprocesresultaat><![CDATA[De eigen werkzaamheden, resultaten en ideeën zijn gecommuniceerd, feedback is gevraagd en gegeven en afspraken zijn helder en worden nagekomen. ]]><werkprocesresultaatperprofiel /></werkprocesresultaat>
                  <werkprocesgedrag><![CDATA[De beginnend beroepsbeoefenaar:
- brengt actief noodzakelijke en relevante onderwerpen voor de samenwerkingsvorm in;
- participeert actief en zelfkritisch in het overleg, door het melden van uitdagingen en knelpunten en/of vragen om advies;
- geeft ruimte aan overige participanten, luistert naar hun input en reageert diplomatiek op die input;
- geeft desgevraagd feedback gebruikmakend van de daarin geldende conventies;
- ontvangt feedback en vraagt door bij onduidelijkheden;
- vraagt naar het werk van anderen en wisselt informatie hierover uit;
- gaat op tijd op zoek naar oplossingen in geval van geconstateerde tekorten in kennis of vaardigheden- formuleert afspraken eenduidig;
- houdt zich aan de afspraken / procedures / werkwijze voor de samenwerking.


]]><werkprocesgedragperprofiel /></werkprocesgedrag>
                  <werkprocescompetenties>
                    <competentie referentie="3088" />
                    <competentie referentie="3093" />
                    <competentie referentie="3103" />
                    <competentie referentie="3099" />
                    <werkprocescompetentiesperprofiel />
                  </werkprocescompetenties>
                </werkproces>
                <werkproces nr="1493788" nrvoorganger="1323383" soortwijziging="Gewijzigd" titel="Presenteert het opgeleverde werk" hoofdstuk="B1-K2-W2">
                  <werkprocesomschrijving><![CDATA[De beginnend beroepsbeoefenaar toont het opgeleverde (deel)product aan de opdrachtgever/ leidinggevende/ belanghebbenden, leidinggevende en/of het team, zoals bijvoorbeeld een ontwerp, gerealiseerde software of testresultaten. De beginnend beroepsbeoefenaar presenteert  de  functionaliteiten  van  het  (deel)product,  geeft inzicht in de uitgevoerde werkzaamheden, beantwoordt vragen en legt verantwoording af over de keuzes die zijn gemaakt.]]><werkprocesomschrijvingperprofiel /></werkprocesomschrijving>
                  <werkprocesresultaat><![CDATA[Betrokkenen zijn goed geïnformeerd over het opgeleverde werk en de uitgevoerde werkzaamheden.]]><werkprocesresultaatperprofiel /></werkprocesresultaat>
                  <werkprocesgedrag><![CDATA[De beginnend beroepsbeoefenaar: 
- legt de opgeleverde functionaliteiten duidelijk uit en weet vragen over het opgeleverde product of de uitgevoerde werkzaamheden adequaat te beantwoorden.
- houdt een goed opgebouwd en met argumenten onderbouwd verhaal en controleert of de boodschap is overgekomen.
- maakt contact met de toehoorders en stemt de stijl van communiceren en eventuele presentatiemiddelen af op de doelgroep.

]]><werkprocesgedragperprofiel /></werkprocesgedrag>
                  <werkprocescompetenties>
                    <competentie referentie="3092" />
                    <competentie referentie="3094" />
                    <werkprocescompetentiesperprofiel />
                  </werkprocescompetenties>
                </werkproces>
                <werkproces nr="1493789" nrvoorganger="1323384" soortwijziging="Gewijzigd" titel="Evalueert de samenwerking" hoofdstuk="B1-K2-W3">
                  <werkprocesomschrijving><![CDATA[De beginnend beroepsbeoefenaar draagt bij aan de evaluatie na oplevering van een (deel)product. Hierbij reflecteert die op de eigen prestaties, alsmede het teamproces en/of de werkwijze. De beginnend beroepsbeoefenaar benoemt wat goed ging en waar verbeteringen mogelijk zijn. Ook herkent die hiaten in eigen kennis en onderneemt actie om deze hiaten tegen te gaan. Indien nodig geeft de beginnend beroepsbeoefenaar collega’s feedback.
]]><werkprocesomschrijvingperprofiel /></werkprocesomschrijving>
                  <werkprocesresultaat><![CDATA[De eigen prestaties zijn geëvalueerd, alsmede het teamproces en/of de werkwijze.
]]><werkprocesresultaatperprofiel /></werkprocesresultaat>
                  <werkprocesgedrag><![CDATA[De beginnend beroepsbeoefenaar:
- stelt zich open voor feedback en vraagt expliciet naar de mening en ideeën van anderen;
- geeft positieve, constructieve feedback over het werk en/of de inbreng van anderen;
- toont zich kritisch op het eigen werk;
- formuleert concreet nieuwe kwaliteitsdoelen voor de eigen ontwikkeling en/of de samenwerking.]]><werkprocesgedragperprofiel /></werkprocesgedrag>
                  <werkprocescompetenties>
                    <competentie referentie="3088" />
                    <competentie referentie="3099" />
                    <werkprocescompetentiesperprofiel />
                  </werkprocescompetenties>
                </werkproces>
              </basiswerkprocessen>
            </kerntaak>
          </basiskerntaken>
          <generieke_onderdelen titel="Generieke onderdelen">
            <omschrijving><![CDATA[<labeltext>
                            &lt;h1&gt;Generieke onderdelen&lt;/h1&gt;
&lt;p&gt;Elke kwalificatie kent - naast (beroepsgerichte) specifieke kwalificatieonderdelen - ook generieke kwalificatieonderdelen.&lt;/p&gt;
&lt;h2&gt;Nederlandse taal&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Van elke kwalificatie in dit kwalificatiedossier maakt het generieke kwalificatieonderdeel Nederlandse taal deel uit. De referentieniveaus en de kwalificatie - eisen voor dit generieke onderdeel zijn opgenomen in bijlage 1 bij het Besluit referentieniveaus Nederlandse taal en rekenen. Deze bijlage is te vinden op www.kwalificatiesmbo.nl en vormt een integraal onderdeel van het kwalificatiedossier.&lt;/p&gt;
Het betreft de volgende referentieniveaus:
&lt;br&gt;voor entreekwalificaties en voor kwalificaties op niveau 2 en 3: 2F;
&lt;br&gt;voor kwalificaties op niveau 4: 3F.
&lt;h2&gt;Rekenen&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Van elke kwalificatie in dit kwalificatiedossier maakt het generieke kwalificatieonderdeel rekenen deel uit. De referentieniveaus en de kwalificatie - eisen voor dit generieke onderdeel zijn opgenomen in bijlage 2 bij het Besluit referentieniveaus Nederlandse taal en rekenen. Deze bijlage is te vinden op www.kwalificatiesmbo.nl en vormt een integraal onderdeel van het kwalificatiedossier.&lt;/p&gt;
Het betreft de volgende referentieniveaus:
&lt;br&gt;voor entreekwalificaties en voor kwalificaties op niveau 2 en 3: 2F;
&lt;br&gt;voor kwalificaties op niveau 4: 3F.
&lt;h2&gt;Loopbaan en burgerschap&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Van elke kwalificatie in dit kwalificatiedossier maakt het generieke kwalificatieonderdeel loopbaan en burgerschap deel uit. De kwalificatie - eisen voor dit generieke onderdeel zijn opgenomen in bijlage 1 bij het Examen- en kwalificatiebesluit beroepsopleidingen WEB. Deze bijlage is te vinden op www.kwalificatiesmbo.nl en vormt een integraal onderdeel van het kwalificatiedossier.&lt;/p&gt;
&lt;h2&gt;Engels (alleen voor niveau 4)&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Van elke kwalificatie op mbo niveau 4 in dit kwalificatiedossier maakt het generieke kwalificatieonderdeel Engels deel uit. Op grond van artikel 17a van het Examen- en kwalificatiebesluit beroepsopleidingen WEB zijn de referentieniveaus en de kwalificatie - eisen voor dit generieke onderdeel opgenomen in bijlage 2 bij dit besluit. Deze bijlage is te vinden op www.kwalificatiesmbo.nl en vormt een integraal onderdeel van het kwalificatiedossier. &lt;/p&gt;
Het betreft de volgende referentieniveaus:
&lt;br&gt;lezen en luisteren: B1;
&lt;br&gt;schrijven, spreken en gesprekken voeren: A2.
    
        </labeltext>]]></omschrijving>
          </generieke_onderdelen>
        </basistaken>
      </basis>
      <profielen titel="Profieldeel">
        <profiel nr="1493777" nrvoorganger="1321379" soortwijziging="Gewijzigd" titel="Software developer" titel_Engels="" hoofdstuk="1" niveau="4" beroepsgroep="ICT">
          <omschrijving>
            <typeringvanhetberoep><![CDATA[N.v.t.]]></typeringvanhetberoep>
            <beroepsbeschrijving><![CDATA["Software ontwikkeling is een specialistisch vak. De software developer is breed georiënteerd en onderlegd als het gaat om kennis en vaardigheden (zoals werkmethodieken, programmeertalen en de diverse informatiesystemen en platformen waar de programmatuur werkend moet zijn). Denk hierbij bijvoorbeeld aan het ontwikkelen van webbased software, websites, toepassingssoftware, games en andere entertainmentsoftware en media-uitingen.
De software developer werkt (samen of alleen) aan het realiseren van software. De eindverantwoordelijkheid voor het eindproduct ligt vaak bij de projectleider of leidinggevende. In veel gevallen werkt de software developer samen met andere disciplines, zoals andere developers en designers. Gedurende het ontwikkelproces heeft deze regelmatig contact met de opdrachtgever/ leidinggevende/ belanghebbenden. De software developer werkt in vrijwel alle sectoren van de economie, zoals de brede ICT-sector, game-industrie, de creatieve sector, de logistieke sector, de mobiliteitsbranche, de maakindustrie, de zorg en nog veel meer. Binnen diens sector moet die tevens breed onderlegd zijn met de voor die sector belangrijke ondersteunende kennis. Het is van essentieel belang dat de software developer de privacy van klanten, opdrachtgevers, en van alle (toekomstige) gebruikers van de software beschermt.]]></beroepsbeschrijving>
            <wettelijkeberoepsvereisten>Nee</wettelijkeberoepsvereisten>
            <toelichtingwettelijkeberoepsvereisten><![CDATA[]]></toelichtingwettelijkeberoepsvereisten>
            <bronwettelijkeberoepsvereisten></bronwettelijkeberoepsvereisten>
            <certificaten />
            <sbu>6400</sbu>
            <soortopleiding>middenkaderopleiding</soortopleiding>
            <instellingendieaanmogenbieden />
          </omschrijving>
          <creboinformatie>
            <crebo ministerie="OCW" prijsfactor="1,10" Geldig_vanaf="01-08-2024" Datum_einde_instroom="" Datum_einde_opleiding="">25998</crebo>
          </creboinformatie>
          <profielkerntaken />
        </profiel>
      </profielen>
      <verantwoordingsinformatie titel="Verantwoordingsinformatie">
        <brondocumenten titel="Beroepscompetentieprofielen (BCP)" hoofdstuk="1">
          <brondocument naam="Beroepeninformatie ICT 2023 .docx" type="Beroepscompetentie profiel (BCP)" datum="30-09-2022" omschrijving="Beroepeninformatie ICT Software Development" link="https://digik.s-bb.nl/UserControls/DossierResource.ashx?D566a9c36-3e22-4741-be39-65ebafb0f2ca" />
        </brondocumenten>
        <arbeidsmarktinformatie titel="Arbeidsmarktinformatie" hoofdstuk="2"><![CDATA[SBB publiceert regelmatig actuele gegevens over kans op werk en kans op stage/leerbaan van alle kwalificaties. Zie daarvoor https://www.s-bb.nl/kans en voor een actueel overzicht van kerncijfers voor de ICT-opleidingen en de arbeidsmarkt https://trendrapportage.s-bb.nl/ictci/?tab=sectorinformatie&item=kerncijfers. 

In 2022/2023 was voor de Software developer de kans op werk en stage voldoende.

In het eerste kwartaal van 2023 werkten er ruim 552.000 ICT-professionals in Nederland, waarvan 129000 als softwareontwikkelaar. Steeds meer sectoren worden door de digitalisering afhankelijk van ICT-personeel, en dat maakt de ICT de sterkst groeiende beroepsgroep. In 2023 werkte 38% van de ICT’ers in de sector Informatie en communicatie. 62% van de ICT’ers werkte in een andere sector.(Bron: ICT in beeld 2023, UWV).

]]></arbeidsmarktinformatie>
        <trendsenontwikkelingen titel="Trends en ontwikkelingen" hoofdstuk="3">
          <wetenregelgeving><![CDATA[_Security en privacy_
Overheidsregulering op het gebied van beveiliging van informatiesystemen blijft toenemen. Ook (privacy)wetgeving met betrekking tot het omgaan met informatie speelt een steeds grotere rol, zoals de AVG.

_Bedrijfscertificering_
Bij veel van de bedrijven waar software developers komen te werken gelden er kwaliteitsregels volgens de ISO-standaarden. Voorbeelden: 
- ISO/IEC 27001: onderdeel van de sector dat cloud-oplossingen verzorgt
- ISAE 3402: onderdeel van de sector dat zich bezighoudt met software voor financiële instellingen, HR en Payroll. 

_Persoonscertificering_
Een software engineer kan ervoor kiezen zich te laten certificeren volgens de ISO-standaard ISO/IEC 24773: de internationale standaard voor software en system engineering

_AI_
Op Europees niveau wordt gewerkt aan een AI-Act waarin de (gedrags)regels voor ontwikkelaars van AI wordt opgenomen. 

_Toegankelijkheid_
.European Accessibility act.
In 2019 is de Europese toegankelijkheidswet (European Accessibility Act) goedgekeurd door het Europees Parlement. Deze wet heeft tot doel het dagelijks leven van meer dan tachtig miljoen gehandicapten en ouderen in Europa te verbeteren. De Europese wet schetst wat er toegankelijker moet worden, maar zonder gedetailleerde technische oplossingen op te leggen.
De richtlijn, die in 2025 in zal gaan, stelt eisen om een aantal producten en diensten toegankelijker te maken, grotendeels zaken waar softwaredevelopers bij betrokken zijn:
- Tickets en incheckautomaten;
- Geldautomaten en andere betaalterminals;
- Pc's en besturingssystemen;
- Smartphones, tablets en tv-apparatuur;
- Diensten voor consumentenbankdiensten;
- E-books en speciale software;
- E-commerce diensten;
- Lucht-, bus-, spoor- en watervervoer voor passagiersvervoer, inclusief realtime reisinformatie; 

.Web Content Accessibility Guidelines.
Om ervoor te zorgen dat ieder land dezelfde richtlijnen voor digitale toegankelijkheid hanteert, heeft het World Wide Web Consortium (W3C) samen met partners als Stichting Accessibility en andere organisaties de Web Content Accessibility Guidelines (WCAG) opgesteld. Als deze richtlijnen worden gevolgd, kun je er zeker van zijn dat een website digitaal toegankelijk is. De richtlijnen worden ook gebruikt om websites op digitale toegankelijkheid te toetsen.]]></wetenregelgeving>
          <ontwikkelingenindeberoepsuitoefening><![CDATA[Voor een uitgebreid overzicht van alle trends en ontwikkelingen, zie de trendrapportage. Per kwalificatie staan daar de belangrijkste ontwikkelingen van het moment: https://trendrapportage.s-bb.nl/ictci/ict. Hier enkel een aantal highlights

- Technologische ontwikkelingen en de situatie op de afzetmarkt hebben grote invloed op de vraag naar nieuwe ICT-professionals voor de komende vijf jaar. AI- tools, toegankelijk ontwerpen en andere automatiserings- en data-uitwisselingsontwikkelingen vragen veel van het kritisch denkvermogen en de proactiviteit van de software ontwikkelaar. Deze moet in staat zijn snel patronen te herkennen en mogelijke gevolgen te voorzien. 
- De software developer kan veel aan AI hebben mits deze leert de juiste prompts te formuleren. AI kan zeer ondersteunend zijn in het werk van de software developer. De grenzen daaraan worden getrokken in hoeverre deze technologie houdbaar blijft in het kader van klimaatverdragen. 
- Open source en cloud zijn eveneens grote thema's in de beroepsuitoefening. In de behoefte om los te komen van grote vendors uit Amerika wordt steeds meer open source ontwikkeld, ook voor de bedrijfsmarkt. 
- Samenwerking tussen bedrijfsleven en scholen is harder nodig dan ooit om toekomstige developers kennis te laten maken met en te laten meedenken over actuele ontwikkelingen. 
- Andere ontwikkelingen die van invloed zijn, zijn Internet-of-Things, Augmented en Virtual Reality. Deze trends en toekomstige ontwikkelingen vragen ondernemingen om continu te investeren in technologie en in kennis en kunde om de technologie te benutten. Zo zullen bijvoorbeeld software developers steeds vaker software moeten kunnen ontwikkelen waarbij hardware wordt verbonden, uitgelezen en/of aangestuurd.
- Voor de software ontwikkelaar zijn er Europese standaarden beschikbaar voor de vaardigheden en competenties die zij moeten bezitten. Het kwalificatiedossier sluit in veel aspecten aan op deze Europese standaarden. 
- Klanten willen meer inspraak hebben en zoeken naast simpele ICT-oplossingen ook vaker naar geïntegreerde oplossingen. Deze ontwikkeling vraagt om co-creatie in de ICT-keten en versterkt het beeld van integratie in de keten. De Software developer moet daarom goed met andere professionals kunnen samenwerken.
- Security, Identity & Privacy: Het belang van beveiliging binnen ICT groeit, met name voor het (mobiele) internet. Meer dan de helft van de Nederlanders heeft in 2015 wel eens afgezien van activiteiten op internet omdat ze bezorgd waren over de veiligheid. Vanwege zorgen om de veiligheid plaatsen mensen vooral minder vaak persoonlijke informatie op sociale netwerksites. In 2015 is 11,1 procent van de Nederlandse inwoners van 15 jaar en ouder slachtoffer geweest van cybercrime. Kunnen programmeren volgens de principes van Secure Software Development Life Cycle (SSDLC) en conform regelgeving op het vlak van veiligheid en privacy is voor Software developers essentieel. 
- Het aantal zzp’ers in de ICT-sector neemt nog steeds toe. Bedrijven huren zzp’ers in vanwege hun specialisatie of om piekbelasting op te vangen. Als de Software developer dat wil moet deze zich kunnen bekwamen op het vlak van ondernemerschap.

]]></ontwikkelingenindeberoepsuitoefening>
        </trendsenontwikkelingen>
        <wettelijkeberoepsvereisten titel="Wettelijke beroepsvereisten" hoofdstuk="4"><![CDATA[Niet van toepassing. ]]></wettelijkeberoepsvereisten>
        <bijzonderevereisten titel="Bijzondere vereisten" hoofdstuk="5">
          <profiel referentie="1493777">
            <eisen>Nee</eisen>
            <toelichtingvereisten><![CDATA[]]></toelichtingvereisten>
          </profiel>
        </bijzonderevereisten>
        <taalbeheersingseisen titel="Beroepsspecifieke moderne vreemde talen" hoofdstuk="6">
          <toelichting><![CDATA[N.v.t. ]]></toelichting>
          <taalbeheersingseis titel="Beroepsspecifieke moderne vreemde talen" />
        </taalbeheersingseisen>
        <ontwikkelmogelijkheden titel="Ontwikkelmogelijkheden van de beroepsbeoefenaar in het onderwijs" hoofdstuk="7"><![CDATA[Voor de Software developer zijn er binnen het hbo mogelijkheden om door te stromen naar een verwante ICT-opleiding, zoals Business IT & Management, ICT, Technische Informatica of Security Management, of een AD-traject (associate degree). Ook op mediagebied zijn er doorstroom mogelijkheden zoals via de opleiding Creative Media and Game Technologies en Communication & Multimedia Design.

]]></ontwikkelmogelijkheden>
        <onderhoudsagenda titel="Onderhoudsagenda" hoofdstuk="8">
          <agenda>
            <onderdeel>
              <onderwerp><![CDATA[Onderhoud en beheer]]></onderwerp>
              <actie><![CDATA[Onderhouden en beheren van het kwalificatiedossier
]]></actie>
              <wie><![CDATA[SBB
]]></wie>
              <wanneer><![CDATA[Vanaf het moment van vaststelling door de minister van OCW ten minste een keer in de vijf jaren]]></wanneer>
            </onderdeel>
            <onderdeel>
              <onderwerp><![CDATA[Keuzedelen ]]></onderwerp>
              <actie><![CDATA[Ontwikkeling, koppeling en onderhoud van keuzedelen op basis van vernieuwde ICT dossiers. Keuzedelen zijn nu deels geïntegreerd in de dossiers waardoor er andere / nieuwe keuzedelen nodig zijn. 
]]></actie>
              <wie><![CDATA[SBB i.s.m. bedrijfsleven en onderwijs]]></wie>
              <wanneer><![CDATA[Vanaf moment van vaststelling door de minister van OCW]]></wanneer>
            </onderdeel>
          </agenda>
          <toelichting><![CDATA[]]></toelichting>
        </onderhoudsagenda>
        <wijzigingen titel="Wijzigingen ten opzichte van de voorgaande versie" hoofdstuk="9">
          <wijzigingscategorien>
            <wijzigingscategorie titel="Categorie 3: Wijzigingen" categorie="3" />
          </wijzigingscategorien>
          <omschrijving><![CDATA[Belangrijkste wijzigingen t.o.v. het vorige kwalificatiedossier zijn:

- een groter accent op (soft) skills, waaronder communicatieve vaardigheden, conceptueel denken, interdisciplinair samenwerken, rekening houden met toegankelijkheid en organisatiebewustzijn.
- in de context is meer aandacht voor de verschillende niveaus van coding om meer ruimte te geven voor ontwikkelingen zoals; de toegenomen aanwezigheid en effectiviteit van Large Language Models (LLM, zoals ChatGPT); en de stijgende vraag naar front end developers die mede daaruit voortkomt. 
- in het kader van duurzaamheid is de eis toegevoegd dat er efficiënte code wordt ontworpen. 
- bij dubbeling tussen kennis en vaardigheden is er waar mogelijk voor gekozen de kennis impliciet te maken aan de vaardigheid. Dit zorgt dat de kennis altijd integraal bij toetsing van de vaardigheid wordt overwogen. 
- teamrolbewustzijn is toegevoegd voor de projectteams. 
- er is voor gekozen om het werkproces over software ontwerpen te definiëren naar technisch ontwerpen. Functioneel ontwerpen kan worden aangeboden als extra vaardigheid maar is geen onderdeel van de standaardeis in de kwalificatie. Dit was al zo maar dit is met deze tekstkeuze duidelijker aangegeven.]]></omschrijving>
        </wijzigingen>
        <betrokkenen titel="Betrokkenen" hoofdstuk="10"><![CDATA[Het kwalificatiedossier is ontwikkeld in opdracht van de sectorkamer ICT en creatieve industrie van SBB. Het marktsegment ICT is in het ontwikkelproces geconsulteerd. Tijdens het ontwikkeltraject is input geleverd door en is afgestemd met vertegenwoordigers van het bedrijfsleven en het onderwijs.]]></betrokkenen>
        <aanvullendeinfo titel="Aanvullende informatie" hoofdstuk="12"><![CDATA[]]></aanvullendeinfo>
        <examenprofielen titel="Examenprofielen" hoofdstuk="13"><![CDATA[]]></examenprofielen>
      </verantwoordingsinformatie>
    </dossier>
  </dossiers>
</sbb>